Imported from aurict/aurict (packages/core/src/skill/library/legal-translation/SKILL.md). Install upstream with npx skills add aurict/aurict --skill legal-translation. Copyright stays with the author.

Legal Translation

Odağ Alanı: Hukuki dokümanların (sözleşmeler, mahkeme kararları, ticari belgeler, kimlik fotokopileri) Türkçe ↔ İngilizce ↔ Almanca ↔ Fransızca arasında doğru terminolojiyle çevirisi; yeminli tercüme standartları; Apostil ve tasdik işlemleri rehberliği.

Pattern 1: Hukuki Çeviri Türleri ve Gereklilikler

1. ÇEVİRİ TİPİNE GÖRE GEREKLİLİKLER
├── YEMİNLİ TERCÜME (Sworn/Authorized Translation)
│   ├── Kim yapabilir: Yeminli tercüman ( noter onaylı )
│   ├── Kullanım: Yabancılıkla ilgili işlemler
│   │   (vize, oturma izni, şirket kuruluşu, dava dosyası)
│   ├── Şerh: "İşbu tercüme, aslının aynıdır" kaşesi + imza
│   ├── Hukuki geçerlilik: Noter onayı gerekli
│   ├── Önemli: Yargıtay, konsolosluk ve noterlikler
│   │   yeminli tercüman onaylı çeviri ister
│   └── Maliyet: Sayfa başına (2024: ortalama 100-250 TL/sayfa)
│
├── RESMİ ÇEVİRİ (Official Translation)
│   ├── Kim yapabilir: noter onaylı tercüman
│   ├── Kullanım: Şirket belgeleri, ticari sözleşmeler
│   ├── Şerh: Noter onayı gerekli
│   └── Hukuki geçerlilik: Noter onayı ile sağlanır
│
├── PROFESYONEL HUKUKİ ÇEVİRİ (Professional Legal Translation)
│   ├── Kim yapabilir: Hukuk alanında uzman çevirmen
│   ├── Kullanım: Due diligence, yatırımcı belgeleri,
│   │   hukuki danışmanlık amaçlı (resmi işlem dışı)
│   ├── Şerh: Yok (çeviri doğrudan kullanılamaz)
│   └── Hukuki geçerlilik: Resmi işlemde kullanılamaz
│
└── ORYANTAL / TEKNİK ÇEVİRİ (Technical Translation)
    ├── Kim yapabilir: Alan uzmanı (mühendis, doktor vb.)
    ├── Kullanım: Patent tercümesi, tıbbi raporlar
    ├── Şerh: Alan uzmanı imzası gerekebilir
    └── Hukuki geçerlilik: Kullanım amacına bağlı

2. TÜRKİYE'DE YEMİNLİ TERCÜMANLIK SİSTEMİ
├── Adalet Bakanlığı onaylı tercümanlar
│   └── Noterler Listesi'nde kayıtlı tercümanlar
├── Çevirmen Kayıt Sistemi (CKS) – e-Devlet üzerinden sorgulama
├── Her ilde noter onaylı tercüman listesi mevcut
└── İstanbul Barosu tercüman listesi: istanbulbarosu.org.tr

Pattern 2: Hukuki Terminoloji Çeviri Rehberi

TEMEL HUKUKİ TERİM ÇEVİRİ MATRİSİ (TR → EN)
┌────────────────────────────────┬────────────────────────────────┬──────────────────────────────────┐
│ Türkçe Terim                    │ İngilizce Karşılığı             │ Açıklama                          │
├────────────────────────────────┼────────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤
│ İfa                            │ Performance                    │ Borcun yerine getirilmesi         │
│ Mücbir sebep                   │ Force majeure                  │ Olağanüstü durum                   │
│ Borçlar Kanunu                 │ Code of Obligations            │ 6098 sayılı TBK                   │
│ Türk Ticaret Kanunu            │ Turkish Commercial Code        │ 6102 sayılı TTK                   │
│ Haksız fiil                    │ Tort / Unlawful act            │ Hukuka aykırı zarar verme          │
│ Sebepsiz zenginleşme           │ Unjust enrichment              │ Haksız kazanç                       │
│ Muvazaa                        │ Sham transaction / Simulation   │ Gerçek iradeyi gizleme            │
│ Muaccel                        │ Due and payable                │ Vadesi gelmiş, ödenmesi gereken   │
│ Müeccel                        │ Not yet due                    │ Vadesi gelmemiş                    │
│ Ceza şartı                     │ Penalty clause                 │ Sözleşme cezası                   │
│ Mütemerrit                     │ Defaulting party               │ Borcunu ödemeyen taraf            │
│ Talik                          │ Suspension                      │ Bir süre erteleme                  │
│ Terkin                         │ Deletion / Cancellation        │ Kayıttan silme                    │
│ İşlemiş faiz                   │ Accrued interest              │ Hesaplanmış faiz                   │
│ İradi                           │ Voluntary                      │ İsteğe bağlı                      │
│ Def'i                          │ Defense                        │ Davalının itiraz hakkı            │
│ Fer'i müdahale                 │ Intervention                   │ Davaya katılma                     │
│ Kıymetli evrak                 │ Negotiable instruments         │ Çek, bono, poliçe                  │
│ Kambiyo senetleri              │ Commercial papers             │ Para yerine geçen belgeler         │
│ Vekaletname                    │ Power of attorney              │ Yetki belgesi                      │
│ Yetki belgesi                   │ Certificate of authority      │ Şirket yetkilisi belgesi          │
│ Müddeti bilirkişi               │ Court-appointed expert        │ Mahkeme tarafından atanan uzman   │
│ Keşif                           │ Site inspection                │ Yerinde inceleme                   │
│ Tensip                           │ Decision / Ruling             │ Mahkeme kararı                    │
│ Tevhid-i ihtilaf               │ Consolidation of disputes     │ Birden fazla davanın birleştirilmesi│
│ Tenfiz                           │ Enforcement of judgment       │ Mahkeme kararının icrası           │
│ Nafaka                          │ Alimony / Maintenance          │ Düzenli ödeme yükümlülüğü         │
│ Tenzil                           │ Reduction / Decrease          │ İndirim                           │
│ İlâm                            │ Certified copy of judgment    │ Mahkeme kararının onaylı sureti   │
└────────────────────────────────┴────────────────────────────────┴──────────────────────────────────┘

YARGI KURULUŞU ÇEVİRİLERİ
┌──────────────────────┬─────────────────────────────┬──────────────────────────────────┐
│ Türk Kurum            │ İngilizce Karşılığı          │ Kısaltma                        │
├──────────────────────┼─────────────────────────────┼──────────────────────────────────┤
│ Yargıtay             │ Court of Cassation           │ Yarg.                           │
│ Danıştay             │ Council of State             │ D-                              │
│ Anayasa Mahkemesi    │ Constitutional Court          │ AYM                             │
│ Bölge Adliye Mah.    │ Regional Court of Appeal     │ BAM                             │
│ Asliye Hukuk Mah.    │ Court of First Instance      │ AHM                             │
│ Asliye Ticaret Mah.  │ Commercial Court             │ ATM                             │
│ İcra Mahkemesi       │ Enforcement Court           │ iM                              │
│ Sulh Hukuk Mahkemesi │ Magistrate Court             │ SHM                             │
│ Tüketici Hakem Heyeti │ Consumer Arbitration Board  │ THH                             │
│ Noter                │ Notary Public                │                                 │
│ Baro                │ Bar Association               │                                 │
└──────────────────────┴─────────────────────────────┴──────────────────────────────────┘

Pattern 3: Sözleşme Çeviri Standartları

SÖZLEŞME ÇEVİRİ KURALLARI
├── GENEL İLKELER
│   ├── Resmiyet derecesine uygun dil stili kullan
│   ├── Kısaltmalar ilk kullanımda açık olarak yazılmalı
│   │   └── "Yargıtay (Yargıtay), 11. Hukuk Dairesi (11. HD)"
│   ├── Para birimleri açık yazılmalı (USD – ABD Doları)
│   ├── Tarihler: Gün.Ay.Yıl formatında (15.04.2025)
│   └── Sayılar: Hem rakam hem yazıyla (TL 1.000.000 / Bir milyon Türk Lirası)
│
├── MADDE ÇEVİRİSİ STANDART FORMAT
│   │
│   ARTICLE 5 – CONFIDENTIALITY
│   │
│   ├── Madde başlığı: Büyük harf + bold
│   │   └── ARTICLE 5 – GİZLİLİK
│   │
│   ├── Numara: Arap rakamı (5.) – Türkçe'de de Arap rakamı kullanılabilir
│   │
│   ├── Alt bentler: (a), (b), (c) veya (i), (ii), (iii)
│   │   └── (a) The Receiving Party shall...
│   │       (b) Confidential Information includes...
│   │
│   └── Atıflar: "Article 3(2)" → "Madde 3(fıkra 2)"
│       "Section 1.2" → "Bölüm 1.2"
│
├── MADDE NUMARALANDIRMA UYUMSUZLUĞU
│   ├── Türkçe: MADDE 5 / madde 5 / md. 5
│   ├── İngilizce: ARTICLE 5 / Section 5 / Clause 5 / Article 5
│   └── Not: Çeviride tutarlılık şart; kaynak metindeki numaralama korunmalı
│
├── KELİME SEVİYESİ HASSASİYET
│   ├── "shall" = "yükümlüdür" / "gerekir" (zorunluluk)
│   ├── "may" = "yetkilidir" / "izindir" ( izin)
│   ├── "must" = "zorundadır" (mutlak gereklilik)
│   ├── "will" = "edecektir" (gelecek zaman, taahhüt)
│   ├── "should" = "olmalıdır" ( tavsiye)
│   └── "may not" = "yetkili değildir" ( yasak)
│
└── UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM ÇEVİRİLERİ
    ├── "Arbitration" = "Tahkim" ( ICC, ISTAC, UNCITRAL Kuralları)
    ├── "Litigation" = "Mücadelе / Mahkeme yargılaması"
    ├── "Mediation" = "Arabuluculuk"
    ├── "Governing Law" = "Uygulanacak Hukuk"
    └── "Jurisdiction" = "Yargı Yetkisi / Mhkeme Yetkisi"

Pattern 4: Apostil Süreci ve Belge Türleri

APOSTİL SÜRECİ – ADIM ADIM REHBER

1. APOSTİL NEDİR?
├── 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi
├── Yabancı ülkede kullanılacak belgelerin tasdiki
├── "Lahey Apostil" = Belgenin orijinal olduğunun resmi onayı
└── Hedef ülke Apostil Sözleşmesi'ne taraf olmalı

2. TÜRKİYE'DEKİ APOSTİL YETKİLİ KURUMLAR
┌──────────────────────┬──────────────────────────────────────────────────┐
│ Belge Türü           │ Apostil Yetkili Kurumu                           │
├──────────────────────┼──────────────────────────────────────────────────┤
│ Adli belgeler         │ Cumhuriyet başsavcılıkları (Asliye / Sulh)       │
│ (mahkeme kararları,   │                                                   │
│  ifade tutanakları)   │                                                   │
├──────────────────────┼──────────────────────────────────────────────────┤
│ Resmi belgeler        │ Valilikler / Kaymakamlıklar                     │
│ (nüfus kayıt örneği,  │                                                   │
│  diploma, sertifika)  │                                                   │
├──────────────────────┼──────────────────────────────────────────────────┤
│ Ticari belgeler       │ Türkiye Ticaret Odaları Birliği (TTO)           │
│ (sicil kaydı,         │                                                   │
│  faaliyet belgesi)    │                                                   │
├──────────────────────┼──────────────────────────────────────────────────┤
│ Noter onaylı belgeler │ Noterlikler                                      │
│                       │                                                   │
├──────────────────────┼──────────────────────────────────────────────────┤
│ Yeminli tercüme       │ Önce noter onayı → sonra Apostil (eğer hedef    │
│                       │ ülke gerektiriyorsa)                             │
└──────────────────────┴──────────────────────────────────────────────────┘

3. APOSTİL SÜRECİ (Adım Adım)
├── ADIM 1: Belge temini
│   └── Gerekli belge (orijinal veya noter onaylı suret)
│
├── ADIM 2: Apostil başvurusu
│   └── İlgili kuruma başvuru (fizik veya e-Başvuru)
│
├── ADIM 3: Apostil tasdiki
│   └── Kurum, belgenin orijinal olduğunu Apostil ile tasdik eder
│
├── ADIM 4: tercüme (gerekirse)
│   └── Hedef ülke dilinde yeminli tercüme
│
└── ADIM 5: Konsolosluk vizesi (opsiyonel)
    └── Bazı ülkeler apostil'e ek olarak konsolosluk vizesi ister

4. APOSTİL GEREKTİREN BELGE TÜRLERİ MATRİSİ
┌──────────────────────┬─────────────────┬──────────────┬──────────────────┐
│ Belge                │ Apostil Gerekli │ Tercüme     │ Konsolosluk Vizesi│
├──────────────────────┼─────────────────┼──────────────┼──────────────────┤
│ Doğum/kimlik belgesi │ ✅ Evet         │ ✅ Evet      │ Ülkeye göre      │
├──────────────────────┼─────────────────┼──────────────┼──────────────────┤
│ Evlilik cüzdanı     │ ✅ Evet         │ ✅ Evet      │ Ülkeye göre      │
├──────────────────────┼─────────────────┼──────────────┼──────────────────┤
│ Diploma              │ ✅ Evet         │ ✅ Evet      │ Eğitim vizesi ise │
├──────────────────────┼─────────────────┼──────────────┼──────────────────┤
│ Mahkeme kararı       │ ✅ Evet         │ ✅ Evet      │ Genellikle hayır   │
├──────────────────────┼─────────────────┼──────────────┼──────────────────┤
│ Ticari şirket belgesi│ ✅ Evet         │ ✅ Evet      │ İş vizesi ise     │
├──────────────────────┼─────────────────┼──────────────┼──────────────────┤
│ Yeminli tercüme      │ Noter onayına bağlı │ —        │ Ülkeye göre      │
└──────────────────────┴─────────────────┴──────────────┴──────────────────┘

Key Patterns (Özet)

Anti-Patterns

❌ GOOGLE TRANSLATE VEYA OTOMATİK ÇEVİRİYE GÜVENME
   Hukuki belgelerde anlam kayması kritik sonuçlar doğurabilir.
   "Müeccel" ile "muaccel" karıştırılırsa yükümlülükler değişir.
   → Mutlaka insan tercüman ve terminoloji kontrolü kullan.

❌ YEMİNLİ TERCÜMAN OLMADAN RESMİ İŞLEM YAPTIRMA
   Konsolosluk, noter veya yargı organları yeminli tercüman
   onayı olmadan çeviri kabul etmez.
   → Resmi işlem için noter onaylı çeviri şart.

❌ APOSTİLİN YETERLİ OLDUĞUNU DÜŞÜNME
   Bazı ülkeler apostil'e ek olarak konsolosluk vizesi ister.
   → Hedef ülkenin Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf olup olmadığını
      kontrol et + konsolosluk gerekliliklerini araştır.

❌ KURUM İSİMLERİNİ ÇEVİRMEDEN BIRAKMA
   "Yargıtay" → "Yargitay" veya "Yargi-tay" yazılırsa anlaşılmaz.
   → Resmi İngilizce çevirileri kullan: "Court of Cassation"

❌ SÖZLEŞME ÇEVİRİSİNDE NUMARALANDIRMA BOZULMASI
   Kaynak metindeki "madde" → "article" dönüşümünde tutarsızlık
   sonraki atıfların çalışmamasına yol açar.
   → Kaynak metin numaralama formatını koru + tutarlılık kontrolü yap.

✅ DOĞRU YAPI
   Belge türü tespit → Gereken tercüme türü belirle →
   Terminoloji listesi hazırla → Çeviri yap →
   Hukuki kontrol (terim doğruluğu) → Sayfa düzeni →
   Yeminli tercüman onayı (gerekirse) → Apostil (gerekirse)

Quick Reference

Uyarı: Bu rehber hukuki çeviri süreçlerinde genel bilgilendirme amaçlıdır. Resmi işlemlerde her zaman yetkili kurumların güncel gerekliliklerini kontrol edin. Hukuki belgelerin çevirisi için her zaman profesyonel ve yeminli tercüman ile çalışılmalıdır.