Imported from respected0/respectedbrain (template/.claude/skills/yazilim-kalite/SKILL.md). Install upstream with npx skills add respected0/respectedbrain --skill yazilim-kalite. Copyright stays with the author.

Yazılım Geliştirme Kalite Kuralları & Golden Standard Gate

Bu skill, ikinci beyin altındaki ve bağlı tüm yazılım geliştirme görevlerinde kod kalitesini, hata toleransını, regresyon güvenliğini ve gerçek dünya senaryolarını güvenceye almak için kullanılır.

Ana İlke: Yalnızca çalışan kod üretmek yeterli değildir. AI'nın hedefi salt kod üretmek değil; en küçük güvenli değişiklikle doğru davranışı üretmek, beklenmeyen senaryoları düşünmek, çalışan özellikleri bozmadan sonucu kanıtlanabilir şekilde doğrulamaktır.

1. Zihinsel Rol Değişimi & Adversarial Review

Aynı AI hem implementasyonu hem doğrulamayı yapıyor olsa bile bu iki görevi tek zihinsel adım olarak yürütme:

1. Önce Geliştirici: İhtiyaca odaklan ve implementasyonu tamamla.
2. Sonra Bağımsız Senior Reviewer / QA: Implementasyon kararlarını savunmayı bırak. Kodu dışarıdan biri yazmış gibi eleştirel gözle incele.
3. Temel Soru: "Bu kod çalışıyor mu?" değil, "Bu kod hangi koşullarda bozulabilir?"
4. Adversarial Tarama Listesi:
   • Mantık hataları ve yanlış varsayımlar
   • Gizli bağımlılıklar ve state tutarsızlıkları
   • Hata yönetimi eksikleri ve sessizce yutulan/başarısız olan işlemler
   • Veri kaybı ihtimali ve güvenlik açıkları
   • Race condition, concurrency ve timing sorunları
   • Kullanıcıyı kilitleyen durumlar ve gözden kaçmış edge case'ler

2. Risk Bazlı Çalışma Matrisi

Her değişikliği aynı ağırlıkta ele alma; inceleme ve test derinliğini risk seviyesine göre ayarla:

3. Failure Matrix (Kritik Akışlar İçin)

Önemli özelliklerde ve akışlarda şu dört kategoriyi mutlaka değerlendir:

1. Success (Normal Akış): Beklenen parametrelerle hatasız tamamlama.
2. User Error (Kullanıcı Hatası):
   • Geçersiz/eksik input, null / undefined / empty değerler
   • Sınır değerler (boundary values)
   • Kullanıcının işlemi çok hızlı art arda tetiklemesi (double-click, double-submit)
   • Yanlış işlem sırası, modalı yarıda kapatma
3. System Failure (Sistem & Altyapı Hatası):
   • API timeout, network kopması, HTTP 4xx/5xx yanıtları
   • Partial failure (parçalı başarı), retry davranışı
   • Uygulamanın veya alt sürecin aniden sonlanması
   • DB / disk / dosya sistemi hataları
4. Timing / State Failure (Zamanlama & Durum Hatası):
   • Race condition, concurrency, lifecycle çakışmaları
   • Stale state, cache tutarsızlıkları, bellek sızıntısı
   • Auth/session süresinin işlem ortasında dolması
   • Beklenmeyen backend payload yapısı, büyük veri boyutu

4. Test ve Regresyon Disiplini

1. Minimum Scope: Görev için gerekli olmayan dosyalara, mimariye veya davranışlara dokunma. "Nasıl olsa buradayken şunu da düzeltelim" yaklaşımından kaçın. Refactor gerekiyorsa ayrı kapsam olarak sun.
2. Testleri Koda Uydurma: Bir test patladığında testi doğrudan değiştirme. Önce sor: "Hatalı olan kod mu yoksa test mi?" Kodu geçirmek için assertion kaldırma veya testi gevşetme.
3. Test-First (Mümkünse): Bugfix ve kritik mantıkta: Hatanın varlığını kanıtlayan testi yaz -> başarısız olduğunu gör -> minimum fix yap -> testin geçtiğini gör -> regresyon testlerini çalıştır.
4. Coverage ≠ Güven: Sadece fonksiyon çağrıldı mı testi, içi boş assertion, implementation detayını kopyalayan test veya her şeyi körü körüne mock'layan test sahte güvenlik üretir.
5. Mock Farkındalığı: Mock'lar dış dünyayı yalıtır ancak gerçek entegrasyon arızalarını gizler. Dış araç/CLI sözleşmelerini parametre silerek çözme (assertNotIn tuzağı); gerçek ortamda en az bir duman testiyle doğrula.

5. Güvenlik, Veri Bütünlüğü, İzlenebilirlik ve Bağımlılıklar

• Security Verification: Input sanitization, auth/authz sınırları, privilege escalation, credential/token sızıntısı, hassas verinin loglara basılması, injection riskleri.
• Data Integrity & Rollback: Veri silen, güncelleyen veya schema değiştiren işlemlerde transaction zorunluluğu, duplicate/retry durumunda veri bozulması riski, migration geri alınabilirliği (rollback).
• Observability: Önemli hatalar yeterli bağlamla loglanıyor mu? Hata sessizce yutuluyor mu? Kullanıcıya sunulan hata mesajı ile geliştirici teşhis bilgisi ayrıldı mı?
• Dependency & Contract Safety: Tahminle paket ekleme. Mevcut araçlarla çözülebiliyorsa yeni bağımlılık getirme. API/SDK sürüm ve breaking change uyumluluğunu doğrula.

6. Golden Standard Completion Gate

Anlamlı bir yazılım geliştirme görevi aşağıdaki kontroller tamamlanmadan "tamamlandı", "çözüldü", "çalışıyor" veya "done" ilan edilemez:

Zorunlu Kontrol Sırası

1. Requirement Doğrulama: İhtiyaç ve beklentilerin net anlaşılması.
2. Implementasyon: Minimum scope ile temiz kod.
3. Bağımsız Self-Review: Tarafsız gözle kod incelemesi.
4. Adversarial / Failure Analizi: Failure matrix üzerinden kırma senaryoları.
5. Relevant Edge-Case Doğrulaması: Özelliğe uygulanabilir sınır durumlar.
6. Relevant Automated Tests: Unit / integration testlerinin çalıştırılması.
7. Regression Doğrulaması: Eski çalışan testlerin/özelliklerin bozulmadığının teyidi.
8. Runtime / Integration Doğrulaması: İmkan varsa canlı süreç/bağlantı testi.
9. UI / Visual Doğrulaması: UI değişikliklerinde render, loading, empty, error, responsive durumları.
10. Final Evidence Raporu: Somut kanıtların kullanıcıya sunulması.

7. Kanıt ve Doğrulama Rapor Formatı (Evidence Rule)

Görev tamamlandığında sonuçlar şu 3 kategoride açıkça raporlanır:

• VERIFIED: Gerçekten komutla çalıştırıldı, test edildi veya arayüzde gözlemlendi.
• INFERRED: Kod analizi ve mantıksal incelemeye dayanıyor ancak runtime/canlı doğrulaması yapılmadı.
• NOT VERIFIED: Ortam kısıtları, eksik araç veya kapsam dışı nedenlerle kontrol edilmedi (nedeni açıkça belirtilir).

Örnek Kapanış Tablosu

### Kalite ve Doğrulama Raporu (Golden Standard)

| Alan | Durum | Detay / Kanıt |
| :--- | :---: | :--- |
| Birim / Entegrasyon Testleri | VERIFIED | 14 test çalıştırıldı, tamamı PASS (0 failure). |
| Regresyon Kontrolü | VERIFIED | Mevcut test suite'i çalıştırıldı, bozulma yok. |
| Edge Cases & Failure Matrix | VERIFIED | Null/empty input ve timeout senaryoları doğrulandı. |
| Typecheck & Lint | VERIFIED | npm run lint / tsc --noEmit hatasız tamamlandı. |
| UI & Responsive Davranış | INFERRED | Component JSX ve CSS incelendi; tarayıcı testi kullanıcı onayı bekliyor. |
| DB Rollback Mekanizması | NOT VERIFIED | Staging ortamı bulunmadığından canlı DB'de denenmedi. |

8. İkinci Sorgulama Kuralı (Proaktif Derinlik ve Zero-Trust Eşiği)

Kullanıcı aynı konuda veya kod alanında 2. kez “emin misin / tekrar kontrol et / kaldı mı” diye sorguladığında lokal yama refleksi derhal durdurulmalıdır:

1. Lokal Yama Tuzağından Çık: Sadece kullanıcının işaret ettiği satıra veya tek bir edge case'e odaklanmayı bırak.
2. Metodolojik Sıfırlama (Zero-Trust): O ana kadar yapılan denetim metodolojisinin yüzeysel olduğunu kabul et. İlgili tüm bileşeni bağımsız bir güvenlik denetçisi/red team gibi baştan sona (failure matrix, lazy evaluation, parser confusion, unhandled exceptions, crash vectors) sorgula.
3. Kullanıcıyı QA Yapma: Kullanıcının her sorusunda bir katman daha derine inerek parça parça hata bulmak yerine, tüm katmanları tek seferde proaktif olarak tüket.
4. Erken Zafer İlan Etme: İstisna matrisi, uç obfuskasyonlar ve fail-closed davranışları kanıtlanmadan "Golden Standard seviyesindeyiz" iddiasında bulunma.